ZAPZAPZAPZAPZAPPA
PART

Prophetic Attitude

Op deze pagina diverse artikelen, stukken, meningen, uitingen en meer Zappania. Voor de fan die verder wil kijken, denken, lezen dan de standaard cd-collectie. Het is een bonte verzameling uit de periode 1990-2000. Klik op een van de afbeeldingen hierboven om direct naar het stuk van je keus te gaan en laat je verrassen...

HAVE FUN !

THE NEGATIVE DIALECTICS OF POODLE PLAY - Ben Watson

Leeftijdgenoot Ben Watson heeft een boek over Frank Zappa geschreven, en wat voor een boek: 597 pagina's en 1 foto. Bizar - om in stijl te blijven - is nog de meest toepasselijke benaming. Ik dacht dat ik na 26 jaar Zappa luisteren, volgen, lezen en bestuderen wel iets van zijn ideeŽn snapte, maar na het (bijna uit)lezen van dit boek blijkt dus nu dat ik er in al die jaren weinig van opgestoken heb. Zappa's wereld is - volgens Watson - nog complexer, waanzinniger, exorbitanter dan ik in mijn wildste fantasieŽn bedacht zou kunnen hebben.

Negatieve dialectiek ("een spitsvondige rede en/of bewijsvoering") bekijkt artistieke uitingen als een inhoudelijke, historische, verzamelde neerslag. In plaats van het reduceren van artistieke uitingen tot losstaande abstracte ideŽen zoekt negatieve dialectiek het geheel van hun herkomst.

Bovenstaande zinnen geven de rode draad van Watson's boek aan en zijn vooral een (door mij vertaald) typisch voorbeeld van het taalgebruik. TNDOPP (de afkorting van de boektitel) is voor Zappanaten die ťcht alles willen weten (en geloven) over het ontstaan van Zappa's werk, de 'betekenis' van z'n songteksten, de herkomst van zijn muziek, politieke en andere meningen en vooral alle verbanden uit FZ's Conceptual Continuity. In die zin zou deze recensie kort kunnen zijn: TNDOPP maakt alle andere Zappa-boeken overbodig. Maar...

TNDOPP's ruggegraat wordt gevormd door de chronologische volgorde van Zappa's cd/lp oeuvre, dat meestal zelfs per track behandeld wordt en in die zin soms meer op een uitgebreide discografie lijkt met alle opsommingen vandien. Echter worden  vanuit die opsommingen allerlei boeiende uitstapjes gemaakt naar toekomstige of eerdere releases en/of wordt verwezen naar aanverwante zaken die op de besproken plek relevant zijn. Dat laatste kan betrekking hebben op de hoezen, maar ook op filosofische theorieŽn van Marx, Freud, Adorno, Benjamin; het boek Finnegans Wake van James Joyce, of boeken van SF-schrijver Philip K. Dick of alle bekende boeken en tijdschriften over Zappa, waar veelvuldig uit geciteerd wordt, net als uit het Zappablad Society Pages. Naar al deze zaken wordt in voetnoten netjes verwezen. In die zin is deze foliant de prima optelsom der individuele delen en dus ook geheel opgezet volgens de negatieve dialectiek. Die Watson!

Niet elke track krijgt een boeiende beschrijving, soms blijft het bij het noemen van een subjectieve beschrijving over de 'mooi-heid' ervan, soms wordt er een track vergeten (My Guitar Wants To Kill Your Mama van Weasels) en soms zijn er beschrijvingen waar je van denkt '?'. Het zwaartepunt van FZ's oeuvre ligt volgens Watson bij de periode na The Grand Wazoo; juist ja, bij al dat gedoe met poedels (daarom ook de titel van het boek) op Overnite Sensation, Apostrophe, Roxy en One Size. Een serie die voor de meeste Zappanaten (ik ben geloof ik een van de uitzonderingen op die regel) nog steeds de aantrekkelijkste is, gezien de resultaten uit voornamelijk Engels/Amerikaanse polls en soms zelfs de Nederlandse Black Page, alhoewel ik geloof dat de Nederlandse Zappanaten toch wat anders (nuchterder?) tegen allerlei Watsonse elementen aankijken.

Vaak maakt Watson zo'n verbluffende uitstapjes en koppelt daar zo'n verbazingwekkende conclusies aan, dat je gaat denken dat er wel iets van waarheid in moet zitten. Aan de andere kant denk ik, zeker na het lezen van dŪt boek: als je maar (ver) genoeg zoekt vind je altijd wel iets.

Tot nu toe, ik heb het boek nog niet helemaal uit, vind ik het letterlijk een fantastisch en ook intrigerend boek. Door het taalgebruik en alle kikkersprongen leest het, vooral na een warme, lange en meestal drukke werkdag, niet altijd even vlot weg, maar het is zeker een van de meest boeiende boeken ooit over Zappa en zijn werk geschreven. Ik kom er zeker op terug, dan met een meer gedetailleerde beschrijving.

Het merkwaardigste tot nu wil ik jullie niet onthouden: Watson stelt aan het begin dat Zappa's muziek en dus ook zijn ideeŽn bedoeld zijn voor 'the man in the street' (Jan Modaal met z'n pet) en schrijft vervolgens een boek waar je toch wel een hogere, zo niet academische opleiding voor nodig hebt, wil je Šlles begrijpen wat hij schrijft en dan ga ik er maar van uit dat de lezer een meer dan gemiddelde belangstelling en kennis heeft van Zappa's werk. Overigens moet je met zo'n naam, als je al een boek gaat schijven, natuurlijk wel een boek als dit schrijven. Want had Sherlock Holmes ook niet een hulpje genaamd Watson, die eigenlijk alles uitzocht en alle problemen oploste...en had Sherlock Holmes niet ook een poedel als huisdier? Zo zie je maar, met een beetje speurwerk heb je zo een aantal conceptual-continuity-clues erbij. Wat een werk moet die Watson gehad hebben.

DEEL 2: WAS FRANK ZAPPA EEN KOSMONAUT?

Ha, ik heb Ben Watson's lijvige poedel-boek uit. De vraag die me sindsdien het meest bezighoudt is: "Was Frank Zappa een kosmonaut?" Als Watson dťze vraag in zijn boek beantwoord had, was het een perfect boek geweest. Nu blijf ik maar met die vraag zitten en zal ik hem zelf moeten beantwoorden.

Waarom deze vraag zullen sommigen van jullie je wellicht afvragen. Welnu, ga naar de bibliotheek, leen ťn lees het boek 'Waren de Goden Kosmonauten', geschreven door Erich von Dšniken en lees vervolgens Watson's TNDOPP. En, heb ik gelijk of niet?

Voor degenen die Von Kršzikens (met dank aan Martin Lodewijk) boek niet kunnen vinden, hier een korte uitleg. In het boek van de goden als kosmonaut 'bewijst' de auteur aan de hand van allerlei zaken als beeldjes, natuurverschijnselen, geschreven teksten en elementen uit religies dat sommige goden ruimtewezens moeten zijn geweest ťn hij doet dat met veel verve en stelligheid. De vergelijking met Watson's boek ligt nu voor de hand. Watson draagt de ene fantastische stelling na de andere aan en staaft dit met bewijzen, waar je, als je niet heel erg alert blijft, letterlijk instinkt door de stelligheid waarmee ze geschreven zijn. Ik moet bekennen dat hoe verder ik in het boek kwam, hoe minder serieus ik Watson's epistel begon te nemen, wat wellicht ook de juiste grondhouding is voor het lezen ervan; niet voor niets heeft Zappa er zelf hartelijk om gelachen.

Minder lacherig is dat hoe verder je in het boek komt, hoe belerender en beknopter het wordt, in die zin dat de korte opsommingen van bv. alle tracks meer en meer de overhand krijgen. Een en andere wordt weliswaar gevoed door de YCDTOSA-serie, maar toch; ik had en heb het idee dat de laatste jaren Zappa's hoogtepunt-jaren waren: de Broadway-cd's, de Yellow Shark en als absolute bekroning Civilisation Phase III; een nieuwe dimensie in (Zappa)-geluid. Watson maakt wat dat betreft dezelfde 'fout' als vele andere FZ-auteurs door veel aandacht te schenken aan de beginfase en de slotfase, toch al gauw de laatse 10-15 jaar, wat af te raffelen. Het gebrek aan humor bewijst hij nog eens door geen aandacht te schenken aan de cd Does Humor Belong in Music; een reguliere uitgave, die hij tegenstrijdig genoeg wel opneemt in de discografie, maar er bij de track-beschrijvingen met geen woord over rapt. En dat is des te merkwaardiger omdat er zowel nieuwe tracks opstonden als aardige conceptuele continuity-clues.

Een ander nadeel van het boek is dat Watson zich, naar mijn mening, sterk richt op de tekstuele kant van Zappa, wat wellicht verklaard kan worden door zijn taalachtergrond, en weinig zinnigs, behalve wat subjectieve bewoordingen, heeft toe te voegen over de instrumentale kant. Ik meen, in deze zin, ook te mogen concluderen dat Watson's belangrijkste inspiratiebron bij de rockmuziek ligt en niet bij contemporaine klassiek. Meestal blijven open-deuren-opmerkingen in die richting steken bij de conclusie dat stukken 'iets' hebben van Varese, Webern of Nancarrow. Nou dat wist de gemiddelde Zappanaat natuurlijk nog niet...

Is het dan eigenlijk wel een goed boek? Ja, toch wel. Al was het maar, omdat Watson meer dan wie ook verbanden in Zappa's werk aanbrengt en door zijn gedurfde stellingen je opnieuw aanzet tot denken en wellicht tot nieuwe invalshoeken en bovendien komt met actuele informatie of ideŽen van derden, ex-muzikanten bv. In die zin is dit een goed en zelfs leuk boek. En met het taalgebruik, om daar nog even op terug te komen, valt het best mee; het begin is pittig, maar hoe verder je in het boek komt, hoe 'gewoner' het wordt ťn het is nu ook weer wat koeler buiten!

Na mijn vertwijfeling kon ik, toen ik het boek eenmaal uit had, opgelucht concluderen dat ik toch veel meer wist dan ik dacht dan toen ik halverwege het boek was. Immers, als je alle Watsonse fratsen weglaat hou je gewoon een goede mix van alle bestaande boeken over en dat is voor mij natuurlijke dagelijkse (rauw)kost.

Jammer eigenlijk dat ik Watson mijn vraag niet kan voorleggen, ik zou genoeg materiaal ervoor kunnen aandragen, bv. de raket uit Studio Z, het gebruik van Space-helmet's bij Captain Glasspack, de song over UFO's (Inca Roads), de tekst van The Radio is Broken ('The cosmos at large....'), de cover van One Size Fits All, de stofzuiger als zelfstandig robot-wezen, de ruimtehelm op de cover van Burnt Weenie Sandwich en zo'n gasmasker-tik komt ook niet alleen door het feit dat zo'n ding in huis ligt. Sporen zijn er te over, draai zijn cd's maar eens achterstevoren... Oh, nee, ik krijg ook al Watsonse neigingen, gauw maar weer eens een eenvoudig boek lezen, over Metafysica in relatie tot de Analytiek en de Deductie van de CategorieŽn, of zo.

p.s. suxes met het lezen, wie het boek helemaal uitleest mag zich, wat mij betreft, met terechte trots vertonen in de poedel-prijs: the one-and-only, unique, aluminiumfoil-coated TNDOPP-spacehelmet.

A STRICTLY GENTEEL GENIUS- Dennis Cruikshank

Begin september verscheen in ons land twee boekjes/deeltjes: Frank Zappa, A Strictly Genteel Genius, geschreven door ene Ben Cruikshank. Ik moet bekennen dat ik niet goed weet wat ik met deze boekjes aan moet. Op de eerste plaats zien ze er letterlijk niet uit, ze zijn slecht afgewerkt, slecht gekopieerd (gedrukt?) en werkelijk beneden welk peil dan ook is het kraswerk, pardon de illustraties. Ronduit schofterig is de prijs voor deze boekjes. Twijfel genoeg bij voorbaat, maar goed, ik had ze besteld dus eenmaal thuis duik ik er maar eens lekker in. Pats: Ben begint en eindigt met de naam Francis Vincent Zappa. FOUT! De oplettende Zappanaat wťťt dat Frank de schurft had aan de naam Francis, blij was dat die uiteindelijk niet bestond en dat gelijk liet corrigeren op o.a. de hoes van Lumpy Gravy. Goed, verder lezen maar. Aiaiai, weer iets dat niet klopt enzovoorts, enzovoorts. De boekjes blijken aan elkaar te hangen van mis-informatie, feiten die half of niet kloppen en met net iets meer zoeken of moet ik zeggen belangstelling veel preciezer/precies weergegeven hadden kunnen worden. Met dit werk etaleert Cruikshank wat mij betreft voornamelijk zijn eigen onkunde op Zappa-gebied en en-passant op zowel rock- als (modern)klassiek-gebied. Of zijn de door Ben vaak aangehaalde Blood, Sweat & Tears en Walter/Wendy Carlos de graadmeters voor Zappamuziek? Ik krijg al lezend door zijn boekjes steeds minder het idee dat hij iets Zappa's muziek snapt. Dat idee had hij zelf ook al, getuige de vele excuses vooraf en op de achterkant: "Relisten to the albums again, remember our tolerance level changes as we age, but the music remains the same." Yes, maar zijn tolerantienivo is wel heel erg afgevlakt. En wat moet ik er nu mee? Enerzijds stel ik het op prijs als iemand blijkbaar zo'n plezier in zijn hobby heeft dat hij dat enthousiasme aan derden wil doorgeven middels een publicatie en dat alles met vermoedelijk de beste bedoelingen. Anderzijds ben ik als de potentieel koper ťn Zappanaat zeer kritisch (misschien iets tť?) en verwacht ik dat iemand zijn huiswerk stukken beter doet. Daarnaast werd ik regelmatig behoorlijk opstandig door de geventileerde meningen van Mr. Cruikshank aangaande Zappa, zijn muziekstukken en muziek in het algemeen. Ik geloof niet dat ik dat in mijn omgeving lang zou kunnen tolereren en dat zegt genoeg. Tijd voor de conclusie dus: leuke, maar veel te dure boekjes voor een Zappanaat net uit het ei, maar ze zijn bij deze door mij gewaarschuwd: geloof niet alles/alles niet wat je leest! Strictly Genteel (what's in a name?) is zeer zeker niet voor gevorderden; of je moet je tolerantie-nivo willen testen.

ELECTRIC DON QUICHOTE -  Neil Slaven

Het was druk in september, van oudsher dť Zappamaand. Vroeger - ja toen - werd vaak in september de nieuwe Zappaplaat uitgebracht. Ik had dus onlangs bijna een Deja Vu; naast Lšther en de twee dubieuze boekjes van Cruikshank verscheen nog een boek over Zappa: Electric Don Quixote. Dit omvangrijke boek beslaat maar liefst 352 pagina's en heeft 12 zwartwit foto's op 4 speciale fotopagina's, dus er is heel wat leesvoer. Met deze elektrische gigant heeft Zappanaat Neil Slaven wat mij betreft (en ook Frits van de Waa, die mij in de Volkskrant alweer voor is met eenzelfde kommentaar - zou hij mijn Alter Ego zijn?) een (het?) standaard Zappaboek uitgebracht. Het boek leest prettig en roept regelmatig prettige herinneringen aan vroeger tijden op. Zappa's leven en werk wordt in feite geschetst middels meningen van o.a. ex-bandleden, maar vooral middels talrijke feiten en citaten (die nu eens echt kloppen - voorzover ik dat na kan gaan natuurlijk), wat het boek een behoorlijk authentiek karakter geeft. Zappa's dood heeft diens periode begrensd, waardoor Slaven makkelijker Zappa's hele leven kon beschrijven en niet zoals de meeste boeken tot-nu-toe voornamelijk de beginperiode. iets dat ik altijd storend gevonden heb, omdat naar mijn mening de latere Zappa-jaren toch de hoogtepunten qua muziek waren. In deze zin is dit dan ook het eerste, evenwichtig beschreven levensverhaal. Ik kan mij dan ook helemaal vinden in de tekst op de achterflap dat dit boek geschreven is met autoriteit, kennis, humor, respect en genegenheid; in feite is Neil Slaven Zappa's Sancho Panza. Als de dingen goed zijn hoef je daar niet zoveel woorden aan vuil te maken, maar het moet wel even gezegd worden, dat is beter voor ons mensen, dus: Electric Don Quixote is een uitstekend boek voor iedereen die regelmatig de neiging heeft tegen muzikale windmolens te vechten.

THE FRANK ZAPPA COMPANION - Richard Kostelanetz

Sinds juni dit jaar is er dit nieuwe FZ-boek uit. Richard Kostelanetz, mij bekend van zijn John Cage boek, compileerde vier decennia commentaar. Hij noemt zijn boek dan ook The Frank Zappa Companion en ik ben blij met deze kompaan. Door de bundeling van artikelen uit diverse tijdperioden en door diverse personen geschreven krijg je een aardige indruk van FZ's werken. Daarbij vind ik het prettig dat een aantal artikelen die ik alleen op kladjes of ooit zelf overgetypt had nu in een boek gebundeld zijn. De knipselaar heeft al heel wat stukken in zijn/haar plakboeken of in boekvorm: b.v. Miles'(ja die) Mojo interview uit '94; het Playboy Interview (1993); een stuk uit David Walley's 'No Commercial Potential'; een stuk van Ben Watson (ja die ook) uit Society Pages #11, overigens met authentieke lay-out; hťt stuk van VŠclav Havel; Zappa's complete rechtszaak rond de PRMC (ook in zijn eigen boek); het stuk Guitarist door Steve Rosen van Guitar Player (gebundeld in de special) en vele anderen waaronder twee stukken door Nicolas Slonimsky. Mike Fish en Ben Watson verzorgen een uitgebreid en kritisch CD-review, met m.i. niet altijd terechte kritiek en William Ruhlmann verzorgt de langste biografie (1996) voor zover de auteur bekend (44 pag. van dit boek), die goed geschreven is, maar voor de stevige Zappanaat geen nieuwe gezichtspunten oplevert. Dit handvest heeft een bibliografie en discografie, slechts ťťn foto (op de voorzijde), is uitgegeven door Omnibus Press, met als ISBN 0-7119-6523-4

Boot legs

Ik moet bekennen dat ik nooit dol geweest ben op bootlegs. Niet van FZ en ook niet van anderen. Ik heb er wel enkele, zowel op lp, cd als cassette, maar ik merk dat ik aan legale muziek al meer dan genoeg heb. Al vanaf mijn eerste tapedeck hoor ik het liefst uitstekend opgenomen muziek. Muziek moet, vind ik, om er voor de volle 100% van te kunnen genieten, goed klinken; anders ben je zowel als artiest als luisteraar verkeerd bezig en krijg je een neerwaartse spiraal.

Bootlegs klinken zelden echt goed en daarbij komt nog: geld. De makers/kopieerders verdienen aan bootlegs ten koste van zowel muzikant als koper. Waar gaat het dan nog om?

Toen ik las dat FZ bootlegs ging uitbrengen was ik in eerste instantie geinteresseerd en hoopte dat hij er eigen materiaal voor zou gaan gebruiken. Niet dus. En dat maakt het niet alleen minder interessant, maar ook wat dubieus, omdat hij op deze manier de bootlegs waar hij zich eerst tegen verweerde legaliseert. De enige voordelen daarbij zijn dat hij nu wel zijn centjes krijgt en niet een of ander obscuur figuur en dat de muziek nu 'legal shit' is, maar er eigenlijk niet beter door wordt. Met name dit element vind ik belangrijk, want welke criteria hanteer je als artiest bij het uitbrengen van je muziek? Als dan toch alles uit moet komen is het nauwelijks nog interessant om je muziek digitaal op te nemen, te mixen, te bewerken, enz. On-Zappaans als je het mij vraagt.

Of het werkt weet ik niet. De mensen die bootlegs sparen hebben de serie waarschijnlijk al en anderen zijn vermoedelijk niet geinteresseerd. Niet doen dus. Beter zou zijn de meest interessante stukken op iets als The Lost Episodes/The Mystery Disc/The Unknown Zappa uit te brengen. Laat ik het samenvatten als ge(z/gr)onde twijfel. Suxes ermee.

SMART WENT CRAZY - Meridian Arts Ensemble

Het Meridian Arts Ensemble (MAE) is een koperblaaskwintet (2x trompet, hoorn, trombone, tuba) en is voor Smart Went Crazy uitgebreid met een drummer/percussionist. De cd bevat 20 tracks, waaronder 5 van Zappa, 1 van Jimi Hendrix, 1 traditioneel Afro/Cubaans stuk en werk door 5 anderen, variŽrend van modern klassiek tot jazz. Hendrix zonder gitaar klinkt toch nooit zoals het zou moeten zijn, dat geldt voor MAE en ook voor het Kronos (strijk)kwartet. Door beide ensembles leuk gedaan, maar geef mij maar Jimi zelf (of Zappa). Het FZ-oeuvre bestaat uit: Big Swifty, Harry You're A Beast, The Orange County Lumber Truck, T'mershi Duween en Dupree's Paradise; totaal ca. 10 minuten (van de 72.30). FZ heeft zelf het MAE aan het publiek aanbevolen en terecht. De muziek mag er zijn. Big Swifty knalt er in hoog tempo uit en is daardoor meteen een openingsvoltreffer. Alle FZ-stukken worden pittig gespeeld en lopen naadloos in elkaar over. Ondanks het korte tijdsbestek is er ruimte voor een trombonesolo in Big Swifty en trompetsolo in Dupree's Paradise. De rest van de cd heeft een andere klankkleur en weinig of geen slagwerk, maar biedt uitstekende muziek. De opnamen vonden plaats in maart '93 in de RaphaŽlpleinkerk in Amsterdam en zijn uitgebracht op (het Nederlandse) Channel Crossings. Zowel cd als boekje zijn uitstekend uitgevoerd.

ZAPPA'S UNIVERSE - A Celebration of 25 Years of Frank Zappa's Music

Een mooie verpakking zit er ook om de cd Zappa's Universe - A Celebration of 25 Years of Frank Zappa's Music. Over de cd zelf heb ik wat gemengde gevoelens. Het klinkt allemaal uitstekend, maar door de wat merkwaardige opzet heb ik vaak het idee dat ik naar een bootleg zit te luisteren. Mijn kritiek richt zich voornamelijk op het niet in elkaar overlopen van de tracks: een track eindigt, een nieuwe nummer wordt ingezet en vervolgens weggedraaid (FADE!). Dat gebeurt te vaak en doet afbreuk aan de cd, maakt nieuwsgierig naar de weggevaagde nummers. Op deze manier kom je niet echt lekker in de muziek en dat is jammer. Deze cd biedt in 68 minuten een weerslag van de twee Universe-dagen in New York, 1991, die in eerste instantie door FZ bijgewoond zouden worden, maar waar zijn ziekte helaas een stokje voor stak. Wel aanwezig waren o.a. Mike Keneally (de grote gangmaker), Scott Thunes, Morgan Agren en Mats Oberg, Steve Vai (2 tracks), Dweezil (1 track - samen met Vai) en Dale Bozzio (introrap); bijgestaan door de a-capella groepen The Persuasions en Rockapella en het Orchestra of Our Time o.l.v. Joel Thome (organisator/arrangeur en samen met FZ uitzoeker van het gespeeld materiaal). De cd telt 14 hele tracks met een aardig (niet het beste) overzicht van FZ's muziek: Elvis, Brown, Jazz D. Part Hats, Inca Roads, Moggio, Nite School, Echidna's Arf, Hungry Freaks, Heavenly Bank, The Meek (beiden a-capella), Waka Jawaka, Sofa (Vai), Dirty Love (Vai/Dweezil) en Hot Plate (intro Dale). Volgens Mike Keneally valt de cd tegen, maar de nummers klinken best goed, alhoewel ik moet opmerken dat de meeste tracks een meer rock-achtig karakter hebben en de puntige FZ gitaarsolo's ontberen. FZ-werk spelen is echter een ondankbare taak; zo zat ik b.v. tijdens de Zappadag niet echt te wachten op The Madmen, die (weliswaar enthousiast) lieten horen hoe je FZ-nummers als blues kunt spelen; "Blues is not dead, it just sounds weird!" De muziek op Zappa's Universe klinkt FZ-getrouwer, maar dan mis je toch weer de precisie van Zappa's uitvoeringen. Hoe dan ook, het is een aardige cd voor erbij, echter meer voor de sfeer en het gebaar dan dat je er nu echt een waardevol document bij hebt.

 

A VISUAL DOCUMENTARY - Miles

Minder precies is Miles in zijn kort na zijn boek Frank Zappa - In His Own Words verschenen Frank Zappa - A Visual Documentary. Ik verwachtte een boek met veel plaatjes en dat wordt ten dele waargemaakt. De meeste foto's zijn in zwart-wit en voor 90% identiek aan die uit zijn boek In His Own Words. Volgens mij moeten er toch meer onbekende foto's van Zappa/Mothers in omloop zijn. Op zich is het aan aardig boek, met een beknopte geschiedenis en Zappa's activiteiten per jaar/maand (de documentaire), een discografie, compleet met tracks en musici. Het boek eindigt vrij abrupt in juli '92 met de release van YCDTOSA Vol. 6. Eigenlijk is 1991 al het einde van het boek, want behalve enkele releases wordt er na Zappa's Universe (nov. 1991) niets meer toegevoegd. Toch wordt er op de kaft (achterkant) nog melding gemaakt van het Frankfurter Concert (The Yellow Shark), maar daar vind je in het boek merkwaardig genoeg niets meer over terug. Verder wordt het boek naarmate de gebeurtenissen actueler worden onnauwkeuriger. Zo was Frank Zappa i.t.t. wat dit boek meldt, niet in Amsterdam, omdat hij daarvoor te ziek was (blz. 106), terwijl van zijn ziekte in het boek echter pas melding wordt gedaan op de laatste bladzijde (Zappa's Universe). En zo heet RDNZL echt gewoon RDNZL en niet RNDZL (omdat dat nou eenmaal zo (fout) op de cd staat wil dat nog niet zeggen dat het goed is). Door dit soort slordigheden (en er zijn er nog veel meer) krijg ik het gevoel dat Miles misschien wel een Zappa-kenner is, maar niet echt een fan, en mocht hij dat desondanks toch zijn, dan is hij niet precies genoeg en zeker bij een boek voor Zappanaten is dat een eerste vereiste. Neem je dit alles op de koop toe, dan heb je met deze visuele documentaire een leuk boek in huis. Naast The Real Frank Zappa Book blijft het boek Viva Zappa! van Dominique Chevalier bij mij voorlopig nog altijd favoriet.

PROPHETIC ATTITUDE - Le Concert Impromptu & Bossini play Frank Zappa

Bovengenoemd, Frans blaaskwintet (fluit, hobo, klarinet, hoorn, fagot), onder supervisie van Jean-Michel Bossini, heeft een 16-tal Zappa composities op CD uitgebracht. Daaronder zijn 'klassiekers' als Twenty Small Cigars, Uncle Meat, King Kong, maar ook minder voor de hand liggende werken als The Black Page, Outside Now Again en Mr. Green Genes. Wat ik merkwaardig vind is dat er niets op staat van Times Beach, een werk voor blaaskwintet. Te moeilijk?

Volgens de oerlelijke CD-cover mogen we het volgende verwachten: "It would be hard to imagine a more respectful tribute - we travel through the world of Zappa via slaps, pizzicati, sounds from reeds, tutti, soli, born on the wings of all sorts of surprises - in the sounds, the rhythm, the humour, the classical touches... Here is the creative energy of Rock in the process of being transformed, snaking sinuously and voluptu≠ously across our landsca≠pe, thanks to the dynamic inspiration of Le Concert Impromp≠tu."

Ondanks deze wervende kreten vond ik in eerste instantie de CD wel erg veel en erg veel van hetzelfde. Een blaaskwintet is nu eenmaal beperkt van klank, niet zo agressief of dynamisch zonder het voor Zappamuziek bijna verplichte slagwerk (iets dat ook het Meridian Arts Ensemble al ontdekt heeft). Ik was dan ook van plan de CD terzijde te leggen als een minder geslaagd Zappa-avontuur. Toch... Na vaker draaien, wellicht wat vertrouwder raken met de manier van vertolken 'ontdekte' ik toch heel wat dynamiek en humor. De diverse interacties tussen bv. fagot en klarinet en het soms wel erg verbluffende fagotspel. Ik ben de laatste tijd geneigd wat genuanceerder over de CD te denken en vind er toch wel heel erg mooie vertolkingen op staan, bv. Uncle Meat, Peaches, Outside Now Agian en ook wel The Black Page. Blijft staan dat het veel is. Ik kan me voorstellen dat het leuker is een CD te maken met klassieke FZ-vertolkingen door diverse ensembles en dito bezettingen. Volgens mij komt dat iedereen, maar vooral de muziek ten goede. Suggesties: King Kong door percussie-ensemble, The Black Page door een flink met doedelzakken toegeruste Schotse drumband of een Afrikaanse slagwerkgroep, Twenty Small Cigars door strijksextet (strijkkwartet met 2 contrabassen), enz. Nog suggesties?

Wat Prophetic Attutide betreft: hou je een beetje van een wat rustiger uitgevoerde, klassieke FZ, dan mag je deze niet missen. Ondanks de hoeveelheid (kwantiteit) is er heel wat te genieten (kwaliteit), maar je moet er wel oren naar hebben.

 Alle artikelen © Paul Lemmens, 1990-2002 / 2008