1993 cd-versie

 

2012 cd-versie

------------------------------------------------------------
link met:



------------------------------------------------------------
The Yellow Shark
2 november 1993
officiële release - 62

1993 / 2012 cd-versie
  1. Intro
  2. Dog Breath Variations
  3. Uncle Meat
  4. Outrage at Valdez
  5. Times Beach II
  6. III Revised
  7. The Girl in the Magnesium Dress
  8. Be-Bop Tango
  9. Ruth is sleeping
10. None of the Above
11. Pentagon Afternoon
12. Questi Cazzi di Piccione
13. Times Beach III
14. Food Gathering in Post-Industrial America, 1992
15. Welcome to the United States
16. Pound for a Brown
17. Exercise #4
18. Get Whitey
19. G-Spot Tornado

------------------------------------------------------------
Frank Zappa: composer, conductor
and
Peter Rundel: Conductor, Violin
with The Ensemble Modern:
Hermann Kretzschmar: Piano, Harpsichord, Celeste, Dramatic Reading
Ueli Wiget: Piano, Harpsichord, Celeste, Harp
Detlef Tewes: Mandolin
Jürgen Ruck: Guitar, Banjo
Mathias Tacke: Violin
Claudia Sack: Violin
Hilary Sturt: Viola, Dramatic Reading
Friedemann Dähn: Violoncello
Thomas Fichter: Contrabass, Electrocontrabass
Ellen Wegner: Harp
Dietmar Wiesner: Flute
Catherine Milliken: Oboe, English Horn, Didgeridoo
Roland Diry: Clarinet
Wolfgang Stryi: Bass Clarinet, Contrabass Clarinet, Tenor Saxophone
Veit Scholz: Bassoon, Contrabassoon
Franck Ollu:
Horn
Stefan Dohr: Horn
William Forman: Trumpet, Flügelhorn, Piccolo Trumpet, Cornet
Michael Gross: Trumpet, Flügelhorn, Piccolo Trumpet, Cornet
Uwe Dierksen: Trombone, Soprano Trombone
Michael Svoboda: Trombone, Euphonium, Didgeridoo, Alphorn
Daryl Smith: Tuba
Rainer Römer: Percussion
Rumi Ogawa-Helferich: Percussion, Cymbalom
Andreas Böttger: Percussion

------------------------------------------------------------
Recorded live:
17-19 september 1992: Alte Oper Frankfurt
22-23 september 1992: Philharmonie Berlin
26-28 september 1992: Wiener Konzerthaus
------------------------------------------------------------
Dit is Zappa's laatste album voordat hij stierf op 4 december 1993.
------------------------------------------------------------
Dit is de enige cd uit de 2012-worp die niet in plasticis gepropt, maar een mooi kartonnen hoesje heeft.
------------------------------------------------------------

Concertboekje


Zappa met Ensemble Modern


Foto uit op de omslag bij de cd; hét team: Spencer Chrislu, Harry Andronis, Dave Dondorf, Todd Yvega en Frank Zappa


Frank Zappa en Peter Rundel








Ruim een jaar na de Europese concerten verscheen 2 november 1993 The Yellow Shark op cd. Ondanks de bekendheid met het materiaal door radio-opnamen, video en de roulerende cassette, voelde ik, zeker na het zien van de verpakking, weer iets van de spanning die ik vroeger had bij het verschijnen van een nieuwe Zappa. Na de eerste keer luisteren wist ik meteen: dit wordt (is inmiddels al een tijd) een van mijn favoriete Zappa-cd's.

In 1991 al viel de beslissing om Frank Zappa uit te nodigen voor het uitvoeren van een concert tijdens het Frankfurter Festival een jaar later. Hij was daar in goed muzikaal gezelschap van onder anderen John Cage en Karlheinz Stockhausen. Zappa hoefde dit keer geen band samen te stellen of een orkest lastig te vallen; ditmaal zocht het orkest, het Ensemble Modern, hém op. Gezien alle negatieve ervaringen uit het verleden wilde Zappa nu dat alles goed liep en nodigde het Ensemble uit bij hem thuis. Daar oefenden ze oud en nieuw materiaal, maar ondertussen – we kennen de kneepjes van de meester – leerde hij de mens achter de muzikanten kennen en zette ze in op voor hen doorgaans vreemde, buitenmuzikale gebieden. Er werd heel wat afgelachen daar in Los Angeles en later zonder gêne uitgevoerd in Frankfurt, Berlijn en Wenen.
Wat van het oefenmateriaal uit deze periode is te vinden op de later uitgebrachte cd: ‘Everything is Healing Nicely’ (1999).
Het Ensemble deed er alles aan om Zappa’s werk goed te spelen. Dat gold met name voor G-Spot Tornado van het album Jazz from Hell. Zappa achtte het machinale stuk onspeelbaar door mensen, maar het Ensemble zette de Gründliche tanden erin en uiteindelijk lukte het.
Live on stage deed Louise LeCavallier van de Canadese dansgroep La la La Human Steps haar uiterste best het bijna onmenselijke tempo bij te houden met haar dans. Ze kreeg er veel lof voor van het publiek, maar dat had misschien ook wel met haar outfit te maken.
Zappa was er veel aan gelegen deze concertreeks goed af te sluiten. Het was eigenlijk ook zijn laatste kans - en dat wist hij ook – om zijn stempel op de klassieke muziekhoek te zetten; in feite de kern van al zijn muziek, want daar was het ooit om begonnen immers.
Zappa zou dan bij alle concerten zijn, maar was alleen in Frankfurt aanwezig, daar zelfs op het podium, voor de rest voelde hij zich te ziek.
Bij het eerste concert dirigeerde hij een aantal stukken: de opening (Overture) én afsluiting (G-Spot Tornado) en tussendoor: Food Gathering in Post-Industrial America, 1992 en Welcome to the United States. Hermann Kretzschmar bleek een aanwinst in de categorie: kolderiek voordragen en zou samen met Lowell George een uitstekend komisch duo zijn.
Zappa kon na het concert tevreden zijn; het uitzinnige publiek, veelal echte Zappafans, gaven hem een twintig minuten durend ovationeel applaus.
Het grootste deel van de concertreeks werd uitgebracht op cd: The Yellow Shark. De naam was ontleend aan een cadeau dat hij ooit van een fan gekregen had: een surfplank die gemodificeerd was tot gele haai. Zoiets leent zich perfect voor een naam. Het ding was overigens bij alle concerten aanwezig en staat natuurlijk op de hoes.
The Yellow Shark was Zappa’s laatste cd die tijdens zijn leven uitkwam. Iets meer dan een maand later overleed hij. Met de cd kon hij in ieder geval gelukkig zijn. Het grote project waaraan hij tot aan zijn dood werkte, Civilization Phase III, verscheen postuum.

De verpakking van The Yellow Shark is zeker een van de mooiere uit de Zappa-collectie tot nu toe. In een nostalgisch bruine sfeer kijkt een weemoedig gestemde Zappa (hij weet dat the song over is) je aan vanaf de doos, die zit om cd en het bijbehorend, 60 pagina's tellende, boekwerk. Dezelfde foto is ook te vinden op de eigenlijke cd-verpakking, het cd-boek én de cd-zelf, maar op die laatste is de foto blauw. Overigens is deze foto bekend van de Concert-poster en -programmaboek. Aan de binnenzijde van de cd-verpakking staat een foto van Zappa met de baard die hij rond het eind van zijn leven droeg.
Het prachtig uitgevoerde cd-boek, met daarin veel foto's (vaak weer anders dan die in het concert-programmaboek) heeft een behoorlijke inleiding in mijns inziens terechte hoerastemming over hoe en waarom The Yellow Shark en verder de interessante meningen van Zappa en Peter Rundel over alle tracks, partituurdelen en een persoonlijk, handgeschreven noot van de leden van het Ensemble Modern aan het adres van Zappa, nadat ze zijn aanwezigheid bij de concerten wegens zijn ziekte moesten missen.
Zappa heeft altijd gezegd "I'm a composer", misschien had hij beter kunnen zeggen "I'm an organizer". Het organiseren, samenvoegen, tot geluidscollage maken van Zappa's eigen muziek en allerlei stijlen en stromingen uit de 20e eeuwse muziek, jazz en geluiden, stemmen uit het dagelijks leven komt op The Yellow Shark beter tot uiting dan op welke Zappa-cd dan ook. In het cd-boekje wordt daar door verschillende personen ook op in gegaan. The Yellow Shark is wat men noemt 'modern klassiek' en kent geen gitaarsolo's, maar het is ook niet alleen maar klassiek; er zitten een paar leuke jazzy stukjes in en in ‘Food Gathering in Post-Industrial Ameria, 1992’ en Welcome to the United States’ zelfs bijzonder humoristische declamaties op muziek.
Ondanks het klassieke jasje of eventuele nieuwe arrangementen klinken de meeste stukken op The Yellow Shark vertrouwd. Er staat relatief gezien veel oud materiaal op de cd: elf van de negentien stukken zijn bekend. Het oudst is Pound for a Brown uit 1956/57 en via muziekstukken van Uncle Meat, The Perfect Stranger, Jazz from Hell én via enkele andere oudere projecten als Times Beach en None of the Above komen we bij de acht nieuwere stukken uit 1992. Opnieuw vind ik het opmerkelijk welke plaats de muziek van Uncle Meat inneemt.
Zappa is gaan werken met het Ensemble Modern, omdat door hen gespeelde stukken hem deden denken aan Uncle Meat. Ik heb al eens eerder geschreven dat Uncle Meat een sleutelwerk in Zappa's œuvre is
Wat niet op deze set staat: Amnerika en het Synclavier-intro. De eerste zou terugkeren op ‘Everything is Healing Nicley’ de laatste op Civilization III, samen met enkele andere stukken van het Ensemble Modern. Amnerika verdwijnt hier echter onder mysterieuze omstandigheden. Aan de ene kant is dat jammer, het is een mooi stuk en er wordt zelfs twee keer naar verwezen in het cd-boek, aan de andere kant biedt de cd met twee-en-zeventig minuten voldoende prachtige muziek, waaronder het wellicht net zo melancholiek gestemde ‘Get Whitey’. En wat te denken van het nieuwe arrangement van ‘Outrage at Valdez’?
De hele setheeft ondanks de humoristische en jazzy intermezzo's iets melancholieks. Het lijkt wel of Zappa met de muziek van The Yellow Shark enerzijds terugkijkt naar zijn verleden, iets dat ook min of meer uit de selectie van de stukken blijkt, en zich anderzijds realiseert dat de toekomst niet zoveel nieuws meer zal brengen. Tijdens de concerten wist hij al hoe het er met zijn ziekte voor stond en dat hij vermoedelijk dus niet heel lang meer te leven zou hebben.
Ook al 'kennen' we het grootste deel van The Yellow Shark, toch is de muziek en zijn vooral de concerten uit 1992 uniek. Het was de eerste en wellicht ook enige concertserie/tour met alleen klassieke muziek van Zappa en dan ook zelfs alleen nog maar in Europa!
Gezien de voorbereidingstijd en het enthousiasme en plezier waarmee het Ensemble Modern speelt komt The Yellow Shark het dichtst in de buurt van wat Zappa met zijn muziek, volgens mij, wil zeggen: Anything Anytime Anyplace For No Reason At All (het zgn. AAAFNRAA-principe). Mede door het transparante geluid van de cd kan ik er optimaal van genieten. Het zal voor menig hard-core-rock-band-met-gitaar-solo's-Zappa-fan niet de meest gemakkelijke cd zijn. Toch is het zeker de moeite waard er eens naar te luisteren, want ondanks de klassieke bezetting is The Yellow Shark toch een écht Zappa-album.
dutch text 1993 / 2018 Paul Lemmens © pics etc. ZFT