Music. THE BIG NOTE is the complete guide to the music of Frank Zappa—100 albums recorded over 35 years, the 80+ players on them, each one of 1,772 tracks described in detail, backed up by 1,424 citations. Based on hundreds of interviews, letters, and e-mail correspondences with scores of musicians, singers, engineers, artists, copyists, and others who worked with Zappa, THE BIG NOTE provides the liner notes that every album in the protean and prolific composer's oeuvre cries out for. It is the indispensible resource for any Zappa fan or scholar.

Charles Ulrich attended Pomona College, where--like Frank Zappa--he was a disc jockey on KSPC- FM. He taught linguistics at ten universities in the United States and Canada. Since 1994, he has been active in the on-line Zappa fan community--on alt.fan.frank-zappa, zappateers.com, and his own website, The Planet Of My Dreams. He lives in Vancouver, BC.

Charles Ulrich is duidelijk een jager en verzamelaar. Het mega-dikke boek ‘The Big Note’ staat vol met feiten, wetenswaardigheden en veel, heel veel kennis. Om die reden alleen al is de ondertiteling ‘A Guide to the Recordings of Frank Zappa’ een understatement. De correctie is simpel: vervang ‘A’ door ‘The’. Daarmee is dan eigenlijk alles al gezegd.

Het boek telt 754 pagina’s. In de uitgebreide inleiding beschrijft Ulrich waarom hij dit boek schreef om daarna Zappa als componist, bandleider, arrangeur, schrijver en knip-en-plakker (editor) te ‘behandelen’. Vervolgens legt hij uit hoe het boek in elkaar zit en start met een chronologie van de diverse concertreeksen, beginnend in 1965 en natuurlijk eindigend in juni 1988.

Het boek opent echt met Absolutely Free. Dat is even wennen, want Ulrich heeft alle cd besprekingen op alfabet gezet. Daar valt van alles over op te merken, maar gezien de vaak chaotische releases en net zo vaak de onduidelijkheid over wat wanneer en hoe valt er ook wel iets voor te zeggen om het op deze wijze te doen. Ik merk dat ik het niet fijn vindt, want je blijft zoeken zo.

Elke officiële cd tot en met Dance Me This worden in het boek uitvoerig behandeld. Aan het eind komen de Beat the Boots setjes nog even kort langs. Verderop volgt een wat meer uitgebreide beschrijving.

Het boek heeft gelukkig een index (aan het begin), net zoals – aan het eind - die voor de diverse songs, een chronologische discografie (deZFT-versie) en een index voor de ‘side-bars’.
Die ‘side-bars’ zijn kleine stukjes tekst waarin Ulrich steeds één persoon uit een van de vele Zappa-bands nader toelicht. Bijvoorbeeld diens muzikale achtergrond, op welke cd’s meegespeeld is en wat de verdere carrière inhield tot aan de releasedatum van het boek. Het zijn doorgaans aardige stukjes die geplaatst zijn in een adeptenlogica. Voorbeeld? Ian Underwood vind je bij Hot Rats. Steve Vai bij Them or Us. Peter Wolf bij Joe’s Garage. Even logisch nadenken en dan zit je meestal wel meteen goed en anders is er die index.

Om een goede indruk van het boek te krijgen bespreek ik een niet zo heel random gekozen plaat: Hot Rats.
Hot Rats is te vinden op bladzijde 209-214. Bovenaan de pagina is te lezen wanneer de plaat voor het eerst verschenen is en vervolgens de huidige versie.
In de inleiding staat wanneer, met wie en waar de plaat opgenomen is, of er gezongen is en door wie en of er overdubs zijn. In dit geval ‘many’.
Vervolgens lezen we enkele uitspraken of citaten van Zappa of musici die aan deze plaat hebben gewerkt. Bij Hot Rats zijn dat Zappa en John Guerin.
Ulrich gaat dan in op de hoes, wie heeft die ontworpen, van wie zijn de foto’s, wie staan erop en welke relatie hebben die tot Zappa.
In de tekst blijkt dat er zes radiospots gemaakt zijn om de plaat te verkopen. Die hebben wie hier in Europa nog nooit gehoord…
Wie heeft werken van Hot Rats gespeeld? Joe Boerst (?), The Amsterdam Saxophone Quintet en Ed Palermo, ook dat komt dus aan bod.
De titel wordt verklaard; komt in dit geval van Captain Beefheart en wie die Dweezil Bub & Gil zijn (binnenhoes) weten we nu ook (voor als je dat nog niet wist).
Enigszins shockerend is de opmerking dat Zappa in 1982 overwoog de gitaarsolo’s te vervangen door nieuwe, omdat hij op dat moment beter gitaar speelde… Gelukkig heeft hij dat nooit gedaan. Af en toe was die man een echte cultuurbarbaar, al zag hij dat zelf heel anders natuurlijlk.

Nu al is er een enorme hoeveelheid kennis geconsumeerd, maar we zijn nog niet klaar met Hot Rats, want nu worden alle tracks apart benoemd en beschreven. Ik kies natuurlijk even voor ‘Little Umbrellas’. Ha daar is de side bar met Ian Underwoord (bladzijde 212 en 213).
Wat staat er bij Little Umbrellas? Het werk is opgenomen in juli of augustus 1969 met overdubs in sunset Sound en Whitney op respectievelijk 25 en 30 augustus. Zappa speelt alleen vibrafoon en geen gitaar. Ian Underwood speelt ongeveer alles wat hij kan. Max Bennett contrabas en John Guerin drums. Little Umbrellas vertelt (volgens een radiospot) het verhaal van een kom vol parapluutjes die ‘leeft’ in het Royal garden Hotel aan de overkant van de straat van de Kensington Markt in Londen.
De lp en 2012-versie hebben niet dezelfde mix als de eerdere cd-versies. Verder is hier te lezen dat de blokfluit te horen van 2:16 tot 2:30 op de oude cd-versie op de lp eindigt op 2:23. Ook is de piano meer op de voorgrond te horen op de oude cd’s.
Zappa heeft dit nummer nooit live gespeeld, maar het is wel uitgevoerd door de Muffin Men en de NDR Big Band met Colin Towns. De Belgische groep dEUS heeft een sample gebruikt in hun track ‘Worst Case Scenario’.

En zo gaat het het hele boek door. Verschrikkelijk interessant als naslagwerk bij de cd’s. Niet bepaald een boek om van A tot Z te lezen, maar bij het beluisteren van een cd eens erbij te pakken en te gaan lezen. Ik merk nu al dat ik dan wel meer lees dan die ene cd.

The Big Note is door de ongelooflijke hoeveelheid aan informatie eigenlijk hét referentieboek bij uitstek geworden. David Ocker zegt het al in zijn citaat op de voorzijde van het boek: ”Destined to be the essential Zappa listening companion for the 21st century”. Dus!
Paul Lemmens - 2018 © pics C. Ulrich