1969 lp-versie



2012 cd-versie
Hot Rats
15 oktober 1969
officiële release - 8

1969 lp-versie
A1. Peaches En Regalia
A2. Willie The Pimp
A3. Son Of Mr. Green Genes

B1. Little Umbrellas
B2. The Gumbo Variations
B3. It Must Be A Camel

2012 cd-versie
1. Peaches En Regalia
2. Willie The Pimp
3. Son Of Mr. Green Genes
4. Little Umbrellas
5. The Gumbo Variations
6. It Must Be A Camel

De 1987 en 1995 cd-versies van Ryko zijn anders dan de lp en 2012 cd-versie. The Gumbo Variations op die cd's is ongeveer vier minuten langer. Son of Mr. Green Genes is dertig seconden korter.

------------------------------------------------------------
Frank Zappa: guitar, octave bass, percussion
Ian Underwood: piano, organus maximus, flute, all clarinets, all saxes
with
Captain Beefheart: vocal on Willie the Pimp
Suger Cane Harris: violin on Willie the Pimp & the Gumbo Variations
Jean-Luc Ponty: violin on It Must Be a Camel
John Guerin: drums on Willie the Pimp, Little Umbrellas, It Must Be a Camel
Paul Humphrey: drums on Son of Mr. Green Genes & the Gumbo Variations
Ron Selico: drums on Peaches en Regalia
Max Bennett: bass on all tracks, except:
Shuggy Otis: bass on Peaches en Regalia
en waarschijnlijk ook:
Lowell George: rhythm guitar

------------------------------------------------------------
This Movie for Your Ears
was produced and directed by Frank Zappa
------------------------------------------------------------
dedicated to Dweezil, Bub & Gil
------------------------------------------------------------

Ian Underwood & Frank Zappa - pic © Olaf Klyn



suger cane harris - jean-luc ponty - john guerin - paul humphrey
ron selico - max bennett - shuggi otis - lowell george


Christine Frka, aan de andere kant van de hoes


lp Argentinië 1970


ratas calientes - label


israëlische versie - geen klaphoes; zwartwit achterzijde


Speciale lp - Duitse versie van Bengt Bockman met strikje


Bengt Bockman versie binnenzijde hoes
Hot Rats is, na Lumpy Gravy, Zappa's tweede soloplaat. Meer tegengesteld aan elkaar kunnen ze bijna niet zijn: Lumpy Gravy klinkt als één grote collage, Hot Rats als een lange 'blowin' session'.
Hot Rats is een van de allereerste jazzrock, rockjazz - nu fusion - platen ooit. Natuurlijk was eind jaren zestig Miles Davis bezig in dezelfde richting, maar uiteindelijk zou zijn Bitches Brew pas iets later uitkomen. Diens voorganger, In a Silent Way, had nog niet dat echte rockritme. In Engeland was Soft Machine in eenzelfde richting zoekend; voorbeelden zijn te vinden op Third. Het is min of meer de tijdgeest en de ontwikkelingen van de muziek op dat moment, alleen in het vroege stadium van Hot Rats wist niemand dat van elkaar. In die zin blijft Hot Rats de anderen voor lijkt het nu.

De plaat was in Amerika redelijk succesvol, maar een Engeland een echt succes: nummer 9 in de lp-top 50! Veel mensen in Engeland en Europa leerden Zappa pas kennen door Hot Rats.
De plaat is in feite een duoplaat, Zappa met Ian Underwood als basismusici, aangevuld met uitstekende sessiemuzikanten. Underwood had na zijn toetreden tot the Mothers als snel een functie als Zappa's rechterhand; hij trainde nieuwe muzikanten, schreef partijen uit en hielp met de oefensessies als bandleider. Op de diverse platen komt hij vaker gematigd over, maar live kon Ian behoorlijk scheuren op zijn saxen, dat ging eerder richting Albert Ayler dan richting Mozart.
Hot Rats bestond - zoals gezegd - uit een aantal lange sessies in de studio. Daaruit werden de beste partijen gekozen. Het was voor het eerst dat er een 16-sporen recorder beschikbaar was (the Beatles werkten in Abbey Road nog met 8 sporen) en natuurlijk wist Zappa daar perfect gebruik van te maken. Luister maar eens naar de vele overdubs van Underwood's partijen.
Behalve een korte tekst, gezongen door Don van Vliet op Willie the Pimp, is de plaat instrumentaal. Het zijn lange stukken met veel ruimte voor Zappa's gitaarkunst. Dat hij al kon spelen was voor veel fans al duidelijk, maar nu kon iedereen dat horen.
Gitarist Phil Manzanera (bekend van Roxy Music en David Gilmour) verzuchtte eens dat de solo op Willie the Pimp zo moeilijk en zo veel was dat hij die niet kon meespelen. En dan weten we dat dit een korte versie is, want er is een langere!
Vioolheld is Don 'Sugercane' Harris met een lange solo op Gumbo.
Jean-Luc Ponty speelt een kort stukje mee in Camel, in ruil daarvoor speelde Zappa een solo mee op Ponty's plaat: King Kong. Dat is een plaat met overwegend Zappa stukken in een jazzy stijl. Aanbevolen!

Bij het overzetten naar cd zijn er met Hot Rats vreemde dingen gebeurd. Nou ja vreemd, Zappa 'rommelde' wel vaker met platen. Zo is er een andere mix gemaakt, zijn er stukjes weggelaten, heeft Gumbo een intro gekregen en is daarmee vier minuten langer geworden, klinkt Little Umbrellas anders door een andere mix van piano en fluit, is er in Son of Mr. Green Genes een maat weg, etc.  Zappa was eigenlijk nooit klaar met zijn werk. Ondanks dat izijn de oude cd-versies prima, waarop (toen) niet zo veel kritiek kwam als het gerommel met Money en Ruben.

Tijdens de sessies zijn meer nummers opgenomen. De bedoeling was dat er een Hot Rats II zou komen, ach... Sommige tracks kwamen terecht op Chunga's Revenge, zoals Twenty Small Cigars. Chunga's Revenge zelf, the Clap en Transylvania Boogie. Allemaal afkomstig uit een tweede Hot Rats-sessie, maar dan met de nieuwe drummer Aynsley Dunbar. De echte Sharleena zou ook van de partij moeten zijn op Hot Rats II, maar zij kwam uiteindelijk pas terecht op The Lost Episodes, net als Lil' Clanton Shuffle overigens. Andere nummers hebben nooit een cd-release gehaald: Bognor Regis, een stuk met vioolsolo van Sugercane Harris en stukken als: Natasha, Bolero in G, Love Will Make You Lose Your Mind, Khaki Sack, Bass & Drum Song en I'm a Rolling Stone....

Een ander soort Hot Rats II, kwam er uiteindelijk wel: Waka/Jawaka.

Zappa toerde kort met een Hot Rats-band, bestaande uit Ian Underwood, Max Bennett, Sugercane Harris en Aynsley Dunbar. Die band is te horen op een van de eerste bootlegplaten van Zappa's muziek gemaakt: For Sharleena.
Hot Rats is een heerlijke plaat en geeft vooral aan hoe muzikaal ruimdenkend Zappa was en dat je hem niet moest onderschatten als gitarist. Het is al lang een van mijn favorieten, niet voor niets komt de sitenaam van deze plaat.
Oh ja, de dame op de infraroodhoes: Christine Frka, alias Miss Christine, Zappa's kindermeisje en lid van de GTO's.

Hieronder de 2012-aanvulling:
Er zijn volgens de doorgaans goed bijgehouden Discogs-site maar liefst 35 versies van Hot Rats (een paar ervan links afgebeeld)  in omloop, op vinyl en cd, in diverse persingen, hoesuitvoeringen en talen, waarvan Ratas Calientes natuurlijk de mooiste is. Voor ons, normale Westerlingen, doen we het met vier op de vloer. De eerste lp-uitvoering, gevolgd door de Ryko/Zappa-cd versie van 1987, gevolgd door de Zappa Approved/Ryko versie van 1995 en nu de Family Trust versie van 2012 en deze laatste is de reden om er überhaupt iets over te schrijven. Gail’s Family/de erven Z., hebben een nieuwe deal gesloten met Universal om bijna alle Zappa-cd’s opnieuw uit te brengen: de stofkameditie. Feitelijk wordt er alleen geluidstechnisch iets toegevoegd/weggehaald aan de laatste Ryko versies. De hoesjes zijn gelijk, de versies vaak ook, maar dat is elders op de site te lezen. Hot Rats is de enige cd in de 2012-reeks met een deviant gedrag, namelijk terug naar de 1969-versie en een andere mix krijgt van Bernie Grundman.

Samen met Ian Underwood en enkele sessiemuzikanten neemt Zappa in augustus en september van 1969 Hot Rats op in drie verschillende studio’s: T.T.G., Sunset Sound en Whitney. Waarom daar? Omdat die studio’s op dat moment uitgerust zijn met een 16-track recorder. Dat is dan nog redelijk nieuw, de meeste studio’s werken nog met 4 of 8 track recorders. Hot Rats is vanwege de duale bezetting een plaat met 'lots of overdubs', vooral omdat Underwood alle partijen voor zowel keyboards als houtblaasinstrumenten voor zijn rekening neemt. Zappa speelt gitaar, bas en percussie. Je zou dus zonder twijfel kunnen zeggen dat dit een duo-plaat is. Hot Rats werd een succes in Engeland en met terugwerkende kracht ook in Zappa’s thuisland. Ook wij hier, in de lage landen, waren enthousiast.
Ik had Hot Rats meteen bij uitkomen in 1969, maar dan wel op tape. Vroeger nam je namelijk alles op (net als je nu je MP3s en Flacs etc. 'gratis' download) en hadden de meeste jongens spoelenrecorders thuis. Je kon op zo’n tape nooit iets vinden,  omdat er soms wel vier uur muziek achter elkaar op kon. De noodzaak voor de plaat kwam pas nadat ik besloten had alle platen ook echt te kopen omdat: a) ik dan ook de vaak prachtige hoezen had en b) ik tracks sneller kon vinden en c) inmiddels meer dan fan was geworden. Platen waren duur, dus het was mondjesmaat sparen en er was concurrentie van Soft Machine en Pink Floyd. Mijn vinylversie kocht ik in 1976. Dat was meteen een goede, de Reprise 44078, Duitse uitvoering en héél belangrijk: Printed by Carl v.d. Linnepe in Lüdenscheid. Ik had namelijk allang geleerd dat er nogal wat verschillende persingen van welke plaat dan ook in omloop waren en dat sommige beter waren dan anderen, het Animal Farm principe. Als Carl eraan te pas kwam was het altijd goed. Nu even voor de ware nummer fetisjisten: de 44078 kwam rechtstreeks af van de originele versie, de Bizarre/Warner/Reprise RS 6356. Op de voorzijde van mijn hoes zowel het Bizarre als Repriselabel en beide nummers: 44078 en 6356. Op de ingeperste matrix: 030926 (Side 1) en 030927 (side 2), dezelfde matrixnummers als de originele persingen (30926 en 30927). Waar het op neer komt is dat mijn vinylplaatversie niet alleen uitstekend klonk en klinkt, maar ook rechtstreeks naar de originalfassung teruggaat. Die versie heb ik ook op de pc als MP3 omzetting en die hoor ik regelmatig.
Maar dan wordt alles anders. Vanaf 1982 doet de cd zijn intrede en moet en kan alles veel beter. Hum, beter? De eerste cd-versie van Hot Rats in 1987 was niet fijn, niet warm van geluid en erg pover van hoes. Zappa had er wel alles aan gedaan om iets goeds neer te zetten, maar het aantal bits bleef een beetje achter. Voor de eerste cd-versie had hij toenmalig UMRK-huistechnicus Bob Stone aan het werk gezet. Wat lezen we namelijk op de schuine band achterop het doosje: Remixed from the original multi-track masters with added material from the original sessions. In concreto betekende dat wat aanpassingen: de meeste stukken zijn iets korter in tijd, de zoon van mijnheer Green Genes raakt een maat kwijt, er is over het algemeen een iets andere geluidsmix, maar opmerkelijkst is dat The Gumbo Variations is uitgebreid met zo’n vier minuten. De sessie start niet precies, dat doen sessies zelden, nu krijgen we de aanvang erbij. Leuk, maar de kracht van het abrupte begin die het nummer had is er zo wel een beetje af. Dit noemen we vooruitgang. Toch? Wisten wij veel dat het geluid vele malen beter kon en dat we werden afgescheept met een 12- of 16-tal bits. Nu we op 24 bits zitten weten we wel beter en nu is het eind van het cd-tijdperk in zicht en moeten we alles gaan downloaden als zwak aftreksel van het origineel. We dwalen af. De opmerking “added material’ is een beetje cynisch; er is in de beroemde kerkers genoeg ander extra materiaal van de Hot Rats sessies, waarom die niet ge-add? Vragen kan een mens hebben.
Dan, in 1995 komt er een nieuwe deal en een betere versie. Opnieuw zijn de tijden gecorrigeerd, Genes lijkt zijn maat terug te hebben, want is nu weer dertig seconden langer. Opmerkelijk is dat de 1987-digital-remix ook gedaan is door Bob Stone. Is er dan wel iets veranderd is dan de terechte vraag. Daar lijkt het eigenlijk niet op, ja het geluid is voller, warmer, maar dat is een bit-kwestie, maar voor de rest? Nog steeds blijf ik zitten met twee versies, de originele en nu dan deze. Ik heb geen voorkeur, maar gebruik ze naast elkaar, de een op de pc, de ander op de ouderwetse audio set. Het enige extraatje is een foto van Zappa die vierhandig (ontdek Christine Frka) speelt met een TV-antenne. Visueel gezien lijkt deze versie het meest op de lp-versie, maar daar was Ryko toen ook alles aan gelegen.
Zo genieten we jarenlang ongestoord van onze muziek. Links en rechts worden Immersion sets tevoorschijn getoverd met beter geluid, dozen vol van andere bands met beter geluid, maar bij de erven Z. komt mondjesmaat een doosje, setje van bijvoorbeeld Freak Out (MoFo), We’re Only in it for The Money en Lumpy Gravy (Lumpy Money) en Ruben & the Jets (Greasy Love Songs). In deze geest verwachtte ik Uncle Meat en Hot Rats ook wel, maar die vlieger ging niet op. Wat we wel kregen is de 2012-editie, met volgens de dot com site beter geluid en nog betere vormgeving: “we zijn er met de stofkam doorheen gegaan.” Oh? Wat lezen we nu bij Hot Rats op het dooske: source: original 1969 analog master remastered by Bernie Grundman in 2008! Huh? 2008? Wots the deal baby? En waarom alleen Hot Rats door Bernie en de rest van de plaatjes door Bob Ludwig of Doug Sax. Was er een ander plan met die hete ratten? Lag dit er dan al VIER jaar geleden? De andere mixen zijn recent (2011-2012) gedaan. Vragen, vragen en een diepe zucht. Goed de 1969 versie, kijk eens naar de tijden dan, die liggen inderdaad héél dicht bij de 69-lp-versie. Toen hadden ze analoge klokken, nu digitale, dus iets preciezer; geringe afwijkingen mogen. Overigens is de vormgeving overwegend hetzelfde als bij de laatste Ryko-versie, maar niet authentiek, de vinylplaat is toch anders en de Rykoversie wint daarom. Ook nieuw is een foto van de oude beschermhoes. In de Bizarre versie zat om de plaat een foto van de bazen van Bizarre Records: Zappa en Herb Cohen en een geinige tekst. Kijk eens naar wat er met Cohen gebeurd is: BLUR, oftewel weggevlekt; moet je maar niet rommelen met geld. Maar deze actie is ook wel weer flauw, beetje USSR-achtig; je kunt de geschiedenis immers niet uitwissen. Minder blij ben ik met de kwaliteit van het drukwerk dat gewoon abominabel slecht is (ik heb zes jaar in een drukkerij gewerkt, dus ik weet er iets van). Nu mag de cd gedraaid. En dan krijgen we te maken met een heuse verrassing: de 2008-mix klinkt verdraaid goed. Duizend bommen en granaten, dat is wel erg goed en met stijgende verbazing en gespitste oren blijf ik gekluisterd zitten aan mijn boxen. Dat had ik niet verwacht, dit lijkt wel heel erg veel op mijn vinylplaat. Gauw de Ryko versie opgezet. Mmm die klinkt ook wel goed. Meer diepgang? Nog eens de 2008/2012 versie. Prachtig geluid en opnieuw die verrassing; licht en transparant zou ik het willen noemen. Ik kan kapitein Haddock er nog wel eens bijhalen, maar die kan toch niet verhullen dat deze jongste versie de oudste dicht benaderd. Het geeft niet echt antwoord op alle vragen, maar één ding is zeker, we hebben er een goede versie van Hot Rats bij. Zoals Gail in haar vragenuurtje op de FZ-site al opmerkte: “This is the 2008 Bernie Grundman Re-master – which mostly resembles the original 1969 mix. You will love it.” Ja, daar heeft ze gelijk in. I Love It, it is The Sound of Music! Nee, die Tripp of was het Trapp is een andere. Alles overdenkend zou deze cd versie wel eens mijn favoriete kunnen worden. Nu klinkt Little Umbrellas weer zoals ik de parapluutjes ken. En dat waren niet zomaar pluutjes, kijk nog maar eens naar de naam van deze site!!
dutch text 2012 / 2018 Paul Lemmens © pics etc. ZFT / Cal Schenkel