ZAPPA - THE HARD WAY







Scott Thunes met 'wilde' haren
Zappa - the Hard Way door Andrew Greenaway met voorwoord van Zappa's zus Candy en uitleiding van ex-secretaresse Pauline Butcher behandelt specifiek de 88-self destruct band en daarmee het einde van Zappa's live concerten. Zoals bekend was de 88-band geen blije band, er was ruzie en muiterij, geduw en ook nog eens getouwtrek. Volgens de overlevering kwam het allemaal door toenmalige bassist Scott Thunes. Jong en onervaren kreeg hij de opdracht van Zappa zelf de bandleden klaar te stomen voor het werk op de weg. Thunes deed dat niet altijd even handig of gemakkelijk. Karaktertje. Dat werd niet altijd goed begrepen, sterker nog Thunes werd min of meer met den neck aangekeken en slechts getolereerd als uitstekend muzikant en bassist. Nieuwkomer in de vechtring, Mike Keneally, trok zich nergens iets van aan en bleek een soort van toervriend. Uiteindelijk, zo leren wij uit dit boek, waren er twee toerbussen, een met en een zonder. In de zonder bus reisde Thunes, Keneally en Albert Wing in de andere bus de rest van het gezelschap, geanimeerd - lees wakker gehouden - door met name Ike Willis. De echte opruier in de groep blijkt percussiespeler Ed Mann te zijn. Goed voor menig ongerief en ongemakken onderling.
Een van de langste tournees ooit ondernomen door Zappa kwam daarmee in Europa tot plotselinge stilstand. Ook Zappa kreeg meer en meer last van de bandspanning (maar hij bleek toen al behoorlijk ziek - dat speelde ook mee). Bij een stemming wie er nog met Thunes verder wilde was de meerderheid tegen. Menigeen verwachtte daarom een nieuwe bassist, maar Zappa - eigenwijs als hij is - annuleerde de hele toer. Immers een nieuwe bassist aantrekken die 120 liedjes moest gaan leren, nee dat kon niet. Zelf broertje Fowler - die best zin had overigens - kon dat niet aan. Einde toer. Later, ja altijd later, had iedereen spijt. Zeker toen de plaatjes uitkwamen - en dat waren er nogal wat - hoorde iedereen deze uitstekende band. Toen pas hadden ze iets van 'waar zijn we nu mee bezig geweest', maar ja, toen was het te laat. Eeuwig zonde. Hoe goed de band was die menigeen niet heeft kunnen horen, hoor je gelukkig wel op Broadway the Hard Way, Make a Jazz Noise, the Best Band You Never Heard in Your Life en nog op talloze nummers verspreid over the Stage-serie en Trance Fusion, alsmede de verjarings download bundels.
Candy blijkt niet echt op de hoogte te zijn van het wel en wee van haar broer, dit in tegenstelling tot Pauline, van wie we inmiddels natuurlijk alles weten.
Andrew blijkt een intimi in kringen. Zijn boek leest vlot weg, zeker het deel dat eigenlijk een dagboekuittreksel is van Keneally. Touring can make you crazy. Er zijn genoeg, meer dan zelfs, bijzondere stupid facts en andere uitwassen. Aan het eind een tracklijst en who is who op de platen, als tussenwerpsel wat onbekende foto's. Een appetijtelijk boek dat je met een kop koffie onder handbereik snel oppakt om verder te lezen.
Maar dan.... Dan heb je het uit zal je denken, maar ik vroeg me nu wel af wat ik nu eigenlijk gelezen had. Er was veel brij, maar de crux ontbrak, zoiets. Toch raad ik het aan, want er is genoeg te genieten. In ieder geval een reden om die platen weer eens te draaien. Het predicaat (achterop) 'the best Zappa book ever' had ik wijselijk achterwege gelaten. Die rol is voor iemand anders weggelegd, maar ook het 'don't read this book' van Mann gaat mij te ver. Zoals altijd is daar de gulde snede, de vergulde middenweg. Lees en geniet. Bij twijfels na afloop draaie men de plaatjes. Dat helpt.

text Paul Lemmens 2012