1994 / 2017 cd-versie

Civilization Phaze III
2 december 1994
officiële release - 63

1994 / 2017 cd-versie
disc 1 - Act One
  1. "This Is Phaze III"
  2. Put A Motor In Yourself
  3. "Oh-Umm"
  4. They Made Me Eat It
  5. Reagan At Bitburg
  6. "A Very Nice Body"
  7. Navanax
  8. "How The Pigs' Music Works"
  9. Xmas Values
10. "Dark Water!"
11. Amnerika
12. "Have You Heard Their Band?"
13. Religious Superstition
14. "Saliva Can Only Take So Much"
15. Buffalo Voice
16. "Someplace Else Right Now"
17. Get A Life
18. "A Kayak (On Snow)"
19. N-Lite
19. I Negative Light
19. II Venice Submerged
19. III The New World Order
19. IV The Lifestyle You Deserve
19. V Creationism
19. VI He Is Risen

disc 2 - Act Two
  1. "I Wish Motorhead Would Come Back"
  2. Secular Humanism
  3. "Attack! Attack! Attack!"
  4. I Was In A Drum
  5. "A Different Octave"
  6. "This Ain't CNN"
  7. "The Pigs' Music"
  8. A Pig With Wings
  9. "This Is All Wrong"
10. Hot & Putrid
11. "Flowing Inside-Out"
12. "I Had A Dream About That"
13. Gross Man
14. "A Tunnel Into Muck"
15. Why Not?
16. "Put A Little Motor In 'Em"
17. "You're Just Insultin' Me, Aren't You!"
18. "Cold Light Generation"
19. Dio Fa
20. "That Would Be The End Of That"
21. Beat The Reaper
22. Waffenspiel

------------------------------------------------------------
1967 voices:
Spider Barbour
All-Night John (Kilgore)
Frank Zappa
Euclid James "Motorhead" Sherwood [a.k.a. Larry Fanoga]
Roy Estrada
Louis "The Turkey" Cuneo
Monica
Gilly Townley
Unknown Girl #1 (Beckie)
Unknown Girl #2 (Maxine)


1991 voices:
Moon Unit Zappa
Michael Rappaport
Ali N. Askin
Catherine Milliken
Walt Fowler
Todd Yvega
Michael Svoboda
Michael Gross
William Forman
Uwe Dierksen
Stefan Dohr
Daryl Smith
Franck Ollu
Hermann Kretzschmar
Dweezil Zappa


Members of the Ensemble Modern:
Dietmar Wiesner: Piccolo, Flute, Alto Flute, Bass Flute
Catherine Milliken: Oboe, English Horn, Baritone Oboe, Didjeridoo
Roland Diry: Clarinet
Wolfgang Stryi: Tenor Sax, Bass Clarinet, Contrabass Clarinet
Veit Scholz: Bassoon, Contrabassoon
William Forman: Trumpet, Flügelhorn
Michael Gross: Trumpet, Flügelhorn
Franck Ollu: French Horn
Stefan Dohr: French Horn
Uwe Dierksen: Trombone, Pygmy Trombone
Michael Svoboda: Bass Trombone, Alp Horn, Didjeridoo, Conch
Daryl Smith: Tuba
Peter Rundel: Violin 1
Mathias Tacke: Violin 2
Hilary Sturt: Viola
Friedemann Dähn: Cello
Thomas Fichter: Contrabass, Electric Bass
Detlef Tewes: Mandolin
Jürgen Ruck: Guitar, Banjo
Ueli Wiget: Harp
Hermann Kretzschmar: Piano, Celeste
Rumi Ogawa-Helferich: Cymbalom, Percussion
Rainer Römer: Musical Saw, Percussion
Andreas Böttger: Marimba, Percussion

And maybe also:
Kaigal-ool Khovalyg: throat-singing
Artis The Spoonman: spoons

------------------------------------------------------------
Zappa: "In 1967, we spent about four months recording various projects […]. One day I decided to stuff a pair of U-87's in the piano, cover it with a heavy drape, put a sand bag on the sustain pedal and invite anybody in the vicinity to stick their head inside and ramble incoherently about the various topics I would suggest to them via the studio talk-back system.
This set-up remained in place for several days. During that time, many hours of recordings were made, most of it useless.
Some of this dialog - after extensive editing - found its way into the "Lumpy Gravy" album. The rest of it sat in my tape vault for decades, waiting for the glorious day when audio science would develop tools which might allow for its resurrection.
In "Civilization Phaze III" we get a few more clues about the lives of the piano-dwellers and note that the external evils have only gotten worse since we first met them. The bulk of the musical material comes from Synclavier sequences (all music in act one). In the second act, the music is a combination of Synclavier (70%) and live performance (30%), along with a new generation of piano people.
The new residents […] were recorded in a Bösendorfer Imperial at UMRK during the summer of 1991."

------------------------------------------------------------
Civiliaztion Phaze III is de eerste posthume release en het eerste studio-album sinds jazz from Hell. Het is het laatste album waaraan Zappa - eigenlijk tot aan zijn overlijden - gewerkt heeft.
------------------------------------------------------------
Tot 2017 was Civilization Phaze III alleen als (dure) mail-order te koop via Barking Pumpkin of sommige Zappa-gespecialiseerde verkooppunten. In 2017 bracht Universal de set uit, net als alle andere familie-uitingen.
------------------------------------------------------------
In 1995 kreeg de Zappa-familie een Grammy Award voor Civilization Phaze III in de categorie: 'Best Recording Package'
------------------------------------------------------------













Illustraties uit het boekje bij de cd

 
QUOD ERAT DEMONSTRANDUM
Essay over Egyptische beschaving, de toekomst van hedendaagse klassieke muziek, de rol van Frank Zappa daarin
en dit alles gerelateerd aan: CIVILIZATION PHAZE III

Net voor X-Mas (Values) 1994 kreeg ik van mijn lokale cd-dealer Civilization Phaze III in handen gedrukt. Wat er met één zo'n digipack allemaal op je afkomt. Ik heb het in dit 'essay' gepoogd te beschrijven, maar er is, zoals vaker, eigenlijk veel meer.

In een decor van Scarabee-fighters die een Ararat-achtige Piano-Tempelberg aanvallen brengt Frank Zappa ons een zeer bijzondere derde fase van (zijn) beschaving. CPIII is Zappa's somber klinkende zwanenzang, testament, zijn laatste nieuwe werk voor zijn overlijden. Een voor hem persoonlijk erg belangrijk werk, omdat hij er circa acht jaar aan gewerkt heeft en het vermoedelijk heeft afgewerkt omdat hij wist dat er niet zoveel tijd meer voor zou zijn. Dat hij tot het laatst kritisch bleef bleek uit het feit dat hij de al bij Zappa Records in Engeland aanwezige moedertapes weer terug heeft laten vliegen om tracks bij te kunnen werken. De uiteindelijke versie verschilt nogal van de eerste versie, maar hoe dan ook, de twee cd's en de waarlijk prachtige verpakking mogen er zijn.

Meest in het oog springend is de Egyptische uitstraling die CPIII heeft, met daarin de Mestkever, de Scarabee, die in het Oude Egypte als god vereerd werd en (dus) vaak in de vorm van amuletten (geluksbrenger) terugkwam. Op CPIII komt die kever voor als een futuristische aanvalsmachine, die niet zo misstaan in Batman III of soortgelijke films. Interessant is het feit dat de Egyptische geschiedenis drie(!) beschavingen besloeg: het oude-, midden- en nieuwe rijk. In het nieuwe rijk werden veel nieuwe gebieden veroverd; vandaar misschien de aanvalsscarabee. Nog meer spannends: Farao betekent in feite 'Koninklijk Huis' en daarmee komen we in het interieur van de Piano; een 'huis', met graf(!), waarin voornamelijk menselijke wezens leven die los (b)lijken te staan van de 'beschaving' buiten de piano. De beschaving binnen krijgt door een heel eigen filosofie iets bovennatuurlijks; een feit dat nog eens benadrukt wordt door de aanwezigheid van Jezus, die af en toe naar de afbrokkelende beschaving van Pigs en P(h)onies buiten kijkt, maar op zo'n manier dat je gaat denken dat De Piano een soort Ark van Noach wordt, die rustend op een berg (Ararat?) letterlijk de rottende beschaving ontstijgt...

In de doorgaans wat realistischer wereld van Frank Zappa is CPIII min of meer het vervolg op - direct - Lumpy Gravy en - wat minder direct - op Money; een paar dat gekoppeld wordt door de kreten op de hoezen: Is This Phase One (Two) Of ... enz. CPIII zou oorspronkelijk ook Lumpy Gravy Phase III gaan heten. Er zijn al diverse recensies gesignaleerd die CPIII direct verbinden met, of zelfs als opvolger van Uncle Meat bestempelen. Dat is, geredeneerd via een kleine omweg, niet zo vreemd. CPIII heeft een zeer directe band met The Yellow Shark: het live-outro van de Yellow Shark, toen nog onder de naam 'Martin', is bij CPIII het intro onder de naam ‘Put A Motor In Yourself’. Daarbij speelt het Ensemble Modern op beide cd’s en duiken 'reststukken' als Amnerika nu weer op. The Yellow Shark had op zijn beurt weer een zeer duidelijke link met Uncle Meat, door enkele Uncle Meat-stukken, kortom... Meest duidelijke link is natuurlijk met Lumpy Gravy, al was het alleen maar vanwege de dialogen, die voor een groot deel terug te vinden zijn op CPIII. Het hoe en waarom is te lezen in het ingeniette boekje.
Ondanks alle moeite van FZ om alles aan elkaar te koppelen, vind ik de sixties-dialogen toch van een heel ander soort; weirder? wellicht. De nineties-dialogen zijn zowel internationaler als 'zweveriger'. Allemaal wel feiten die tegenstrijdig genoeg de vreemde beschaving in de piano buiten de realiteit plaatsen.
Natuurlijk gaat het eigenlijk om de muziek, die ik in dit geval héél bijzonder vind. Meer nog dan welke andere Zappa-cd ook is CPIII 'het organiseren van geluid' en in die zin denk ik zelfs dat Zappa met zijn combinatie van Synclavier, Ensemble Modern, etnische muziekstijlen, stem-collage's, natuurgeluiden een nieuw muziekgebied betreden heeft. Hierbij moet ik wat toelichten betreffende mijn muzikale visie op de hedendaagse, de zogenaamde 'moderne' klassieke muziek. Ik vind namelijk dat de moderne klassieke muziek, die in principe een voorhoedefunctie zou moeten hebben, de avant-garde, langzamerhand door de tijd ingehaald begint te worden en daardoor haar voorhoede functie verliest. Kijk je bijvoorbeeld naar de stukken die uitgevoerd worden in sommige ‘nieuwe series’, dan zijn dat vaak muziekwerken die dateren van het begin van de vorige eeuw!. Luister je naar de meer recentere stukken dan valt op dat er nog steeds gebruikt gemaakt wordt van 'oude' instrumenten als violen, piano, blaasinstrumenten, enz. Als er al eens iemand wat 'elektronisch' doet is dat vaak met een spoelenrecorder, die in de jaren '90 minstens prehistorisch aandoet en waar ik bij het zien ervan al vaak de slappe lach krijg. Waar zijn bij de hedendaagse componisten de computers, synthesizers, samplers, midi-systemen, cd-roms, enz? Ja, John Adams doet er wel wat mee, maar de mogelijkheden van de diverse systemen blijven doorgaans zeer beperkt tot verkapte pianopartijen en incidentele geluidseffecten. Niet dat ik de muziek slecht vind, ik geniet van deze muziek, maar ik ben wel bezorgd over de voortsnellende technologische revolutie en het achterblijven van een adequate reactie daarop door de hedendaagse componisten. Varèse's zin 'The Present Day Composer Refuses To Die' krijgt in deze context een wat mottenballige smaak, en de hedendaagse muziek een steeds anachronistischer-karakter.
Goed en dan komt nu Frank Zappa met zijn CPIII en eigenlijk is dit voor mij wellicht het punt waar zich - voorzichtig - een begin vormt van waar de hedendaagse muziek wél naar toe had/zou kunnen gaan en wel om een aantal redenen:

· omdat Zappa op CPIII veelvuldig, bijna voornamelijk, gebruik maakt van de modernste elektronische hulpmiddelen als Synclavier en computers, maar de klassieke instrumenten ook niet schuwt, zijn muziek nieuw klinkt, niet de bekende klankkleur heeft van het symfonie-orkest, maar er wel genoeg geluids-raakvlakken mee heeft om de luisteraar er niet te zeer van te vervreemden.
· omdat Zappa binnen zijn klassieke muziek gebruik maakt van etnologische geluidsbronnen, o.a. muzikanten uit Tuva, iets wat door sommige componisten, waaronder John Adams en de Chinees Tan Dun (die authentieke Chinese muziek combineert met moderne Westerse), gezien wordt als een toekomstperspectief voor hedendaagse klassieke muziek...
· omdat Zappa zich de laatste jaren voornamelijk ontwikkeld heeft in de klassieke richting en daar ook erkenning gevonden heeft, voldoende om zijn stem te laten horen.
· omdat Zappa's muziek niet alleen auditief, maar ook visueel iets te bieden heeft (film for your ears), zodat bij een eventuele voorstelling het publiek niet hoeft te kijken naar een functionerende computer op het podium met de daarbij behorende operateur en vooral
· omdat CPIII een zeer onderhoudende en boeiende luister-ervaring is, die in ieder geval mij, niet gauw loslaat.

Of het in onze realiteit ook zo zal uitpakken weet ik niet. Feit is dat er steeds meer fusion-achtige moderne klassieke composities gespeeld worden, maar dat is eigenlijk ook niets nieuws, dat werd in de jaren '40 en '50 ook al gedaan: McPhee, Boulez, Cage, Messiaen en later bij de minimalen door bijvoorbeeld Steve Reich. Ander feit is dat er steeds meer extremere soorten moderne muziek opdoken, bijvoorbeeld die van de eerder genoemde Chinees Tan Dun, maar ook van GOS-componistes Ustvolskaya en Gubaidulina, met respectievelijk compromisloze en verstilde muziekstijlen. Begin deze eeuw lijkt het publiek zich weer wat meer van de ‘moeilijke’ muziek af te keren; te ingewikkeld, maar ook te weinig muzikale bagage om deze muziek te kunnen appreciëren.

Terug echter naar de vaak wat mistroostig klinkende CPIII; er komen enkele aanwijzingen voor de dood op voor, zoals het eerder genoemde graf en ook al niet echt vrolijk zijn een hevige regen en onweer in Beat the Reaper. Dat betekent ‘ versla de dood’, die in de laatste track in zijn auto komt aanrijden om de dansers te 'halen'!). In ‘ Waffenspiel’ wordt gif (?) door een sproeivliegtuig over ons heen gespoten, of is het juist Zappa’s zegen? Al het goede komt van boven, zo houden de katholieken ons immers voor….

Hoe dan ook, Civilization Phaze III is onmiskenbaar Zappa. Het is zijn laatste soloproject, waar Zappa lang en intensief aan gewerkt heeft en waarschijnlijk was blijven werken als hij langer had mogen leven. Dat het open, eigenlijk heel eerlijke muziek is blijkt uit het bijna romantisch klinkende Amnerika. Verder is Civilization Phaze III eigenlijk de neerslag van het feit dat alles wat geluid is, of voortbrengt, in een compositie verwerkt kan worden en in die zin het werk van de meest geslaagde Varèse-leerling. Varèse immers had, net als Zappa, als belangrijkste drijfveer 'een nieuwe organisatie van geluid'. Voor wat Civilization Phaze III betreft kan ik volstaan met: "Quot erat demonstrandum" (hetgeen bewezen moest worden).

Civilization Phaze III is een prachtig werkstuk geword én, een afscheid in stijl, dat enerzijds het werk van Zappa letterlijk verheldert en anderzijds tal van nieuwe vragen oproept. We zullen Zappa's werk wel nooit helemaal begrijpen en misschien is dat maar goed ook, immers, zo houdt hij ons (indirect) voor:

"Onzekerheid geeft kracht;
begrip van de muziek veroorzaakt saaiheid
en dat zou dan het einde van de muziek betekenen."

(John, pag 27, booklet)
dutch text 1994 / 2008 / 2018 Paul Lemmens © pics etc. ZFT